पाचगणी:-धुक्याच्या महाबळेश्वरवर दुष्काळाचे संकट; शेतकऱ्यांची पिके डोळ्यांसमोर कोमेजली!
पत्रकार अमोल चोरगे महाबळेश्वर तालुका उपाध्यक्ष
राष्ट्रीय अध्यक्ष संपादक प्रल्हाद चव्हाण – 8208717483
पाचगणी:-धुक्याच्या महाबळेश्वरवर दुष्काळाचे संकट; शेतकऱ्यांची पिके डोळ्यांसमोर कोमेजली!
“धुवाधार पावसासाठी प्रसिद्ध महाबळेश्वर यंदा दुष्काळाच्या विळख्यात; ४,३९४ हेक्टर शेती संकटात, १७ हजार शेतकऱ्यांच्या आशा पंचनाम्यांवर!”
एरवी धुवाधार पाऊस, दाट धुके आणि हिरवाईसाठी प्रसिद्ध असलेला महाबळेश्वर तालुका यंदा मात्र अभूतपूर्व दुष्काळाच्या छायेत सापडला आहे. पावसाच्या अनिश्चिततेमुळे आणि निर्माण झालेल्या तीव्र पाणीटंचाईमुळे डोंगरदऱ्यांतील शेती उद्ध्वस्त होण्याच्या मार्गावर आहे. पावसाच्या भरवशावर पेरलेली पिके डोळ्यांसमोर कोमेजताना पाहण्याची भीषण वेळ शेतकऱ्यांवर आली आहे.
पिकांसाठी केलेला मोठा खर्च, कुटुंबाच्या उदरनिर्वाहाच्या अपेक्षा आणि हंगामातील उत्पन्नाची स्वप्ने यंदा पावसाने दांडी मारल्यामुळे धुळीस मिळण्याची परिस्थिती निर्माण झाली आहे. त्यामुळे आर्थिक अडचणीत सापडलेल्या शेतकऱ्यांना शासनाच्या मदतीची मोठी अपेक्षा आहे.
४,३९४ हेक्टर पेरणी क्षेत्र संकटात
महाबळेश्वर तालुक्यात एकूण ११३ गावे असून, तालुक्यातील पेरणी क्षेत्र सुमारे ४ हजार ३९४ हेक्टर आहे. या शेतीवर जवळपास १७ हजार शेतकरी खातेदार प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्षपणे अवलंबून आहेत.
महाबळेश्वरचा बहुतांश भौगोलिक भाग डोंगराळ असल्याने येथील शेती मोठ्या प्रमाणात मान्सूनच्या पावसावर अवलंबून आहे. मात्र यंदा पावसाचे प्रमाण कमी आणि असमान राहिल्याने अनेक भागांतील पिकांची वाढ खुंटली आहे. काही ठिकाणी पिके करपण्याच्या अवस्थेत असून, शेतकऱ्यांसमोर हंगाम वाया जाण्याचे संकट उभे राहिले आहे.
शेतकऱ्यांचा मोठा आर्थिक फटका
पेरणीपासून मशागतीपर्यंत शेतकऱ्यांनी केलेला खर्च, बियाणे, खते, औषधे तसेच मजुरीवर झालेला खर्च आता वाया जाण्याची भीती निर्माण झाली आहे. पिकांमधून मिळणाऱ्या उत्पन्नावर कुटुंबाचा उदरनिर्वाह, शेतीचा पुढील खर्च आणि इतर आर्थिक जबाबदाऱ्या भागविण्याचे नियोजन केले जाते. मात्र पावसाने साथ न दिल्याने शेतकऱ्यांची आर्थिक गणिते पूर्णपणे कोलमडण्याची परिस्थिती निर्माण झाली आहे.
महसूल व कृषी विभागाची संयुक्त पथके शेतशिवारात
या गंभीर परिस्थितीची दखल घेत शासनाने महाबळेश्वर तालुका दुष्काळग्रस्त म्हणून जाहीर केल्यानंतर प्रशासनाकडून नुकसानीचे पंचनामे करण्याची प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे.
महसूल आणि कृषी विभागाच्या संयुक्त पथकांकडून प्रत्यक्ष शेतशिवारात जाऊन पिकांची पाहणी केली जात असून, नुकसानीची नोंद करण्याचे काम वेगाने सुरू आहे. पिकांची स्थिती, पावसाअभावी झालेले नुकसान आणि प्रत्यक्ष शेतकऱ्यांवर झालेला परिणाम याची माहिती पंचनाम्याद्वारे संकलित केली जात आहे.
शासनाच्या मदतीकडे शेतकऱ्यांचे लक्ष
दुष्काळामुळे आर्थिक संकटात सापडलेल्या शेतकऱ्यांना पंचनाम्याच्या आधारे शासनाकडून योग्य ती मदत आणि नुकसानभरपाई मिळावी, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे. प्रशासनाने पंचनाम्याची प्रक्रिया पारदर्शकपणे आणि जलदगतीने पूर्ण करून पात्र शेतकऱ्यांना शासनाच्या मदतीचा लाभ मिळवून द्यावा, अशी मागणीही पुढे येत आहे.
पावसासाठी प्रसिद्ध असलेल्या महाबळेश्वर तालुक्यात यंदा निर्माण झालेली ही परिस्थिती शेतकऱ्यांसाठी अत्यंत चिंताजनक ठरली आहे. त्यामुळे पंचनाम्यानंतर शासनाकडून कोणती मदत जाहीर होते आणि ती शेतकऱ्यांपर्यंत किती लवकर पोहोचते, याकडे संपूर्ण तालुक्याचे लक्ष लागले आहे.
— RPS STAR NEWS | महाबळेश्वर तालुका प्रतिनिधी
