पाटण:-ढोल-ताशांचा गजर… गुलालाची उधळण… अन् ‘राजा’चा शाही निरोप!
पत्रकार सारिका गवते सातारा जिल्हा महिला अध्यक्ष
राष्ट्रीय अध्यक्ष संपादक प्रल्हाद चव्हाण – 8208717483
1) पाटण:-ढोल-ताशांचा गजर… गुलालाची उधळण… अन् ‘राजा’चा शाही निरोप!
‘मराठवाडीच्या राजा’च्या विसर्जन मिरवणुकीने परिसर दुमदुमला; ४६ वर्षांची परंपरा दिमाखात कायम.
पाटण, दि. २६ : नवसाला पावणारा गणपती म्हणून भाविकांच्या श्रद्धेचे स्थान असलेल्या ‘मराठवाडीच्या राजा’चा ४६ वा गणेशोत्सव भक्ती, उत्साह आणि जल्लोषात पार पडला. विसर्जनाच्या निमित्ताने काल मराठवाडी येथे निघालेल्या भव्य मिरवणुकीने संपूर्ण परिसराचे लक्ष वेधून घेतले.
बेंजोच्या सुरांसोबत ढोल-ताशांचा दणदणाट, हवेत उधळला जाणारा गुलाल आणि ‘गणपती बाप्पा मोरया… पुढच्या वर्षी लवकर या!’ या जयघोषाने मराठवाडीचा परिसर अक्षरशः दुमदुमून गेला. चार दशकांहून अधिक काळाची भक्तीची परंपरा जपत भाविकांनी आपल्या लाडक्या बाप्पाला मोठ्या श्रद्धेने निरोप दिला.
विसर्जन मिरवणुकीत मंडळाच्या कार्यकर्त्यांसह महिला मंडळ आणि तरुणाईने मोठ्या उत्साहाने सहभाग घेतला. ढोल-ताशांच्या तालावर तरुणाईचा उत्साह आणि महिलांचा उत्स्फूर्त सहभाग यामुळे मिरवणुकीला विशेष रंगत आली. ठिकठिकाणी बाप्पाचा जयघोष करत भाविकांनी भक्तिमय वातावरण निर्माण केले.
गुलालाच्या उधळणीत आणि भक्तिगीतांच्या सुरावटीत निघालेल्या या मिरवणुकीने ४६ वर्षांच्या परंपरेतील श्रद्धा आणि एकजुटीचे दर्शन घडविले. बाप्पाला निरोप देताना भाविकांच्या ओठांवर एकच प्रार्थना होती— ‘बाप्पा, पुढच्या वर्षी पुन्हा याच दिमाखात लवकर या!’
अशा भक्तिमय आणि उत्साहपूर्ण वातावरणात ‘मराठवाडीच्या राजा’च्या ४६ व्या गणेशोत्सवाची सांगता झाली.
2) वाई:-बाप्पाला निरोप देताना निसर्गाशीही नाते जपले!
धोम कॉलनीतील जाधव कुटुंबाची पाच वर्षांची पर्यावरणपूरक परंपरा; अंगणातील कुंडीत शाडूच्या मूर्तीचे विसर्जन.
सातारा | वाई, दि. २६ : ‘गणपती बाप्पा मोरया’च्या जयघोषात लाडक्या गणरायाला निरोप देताना भक्तीच्या भावनेसोबत पर्यावरण संवर्धनाची जाणीव जपणारे उदाहरण वाई शहरातील धोम कॉलनी येथे पाहायला मिळाले. सुनंदा जाधव यांच्या कुटुंबाने गेल्या पाच वर्षांपासून घराच्या अंगणातच गणेशमूर्तीचे पर्यावरणपूरक विसर्जन करण्याची परंपरा कायम ठेवली आहे.
वाई नगरपालिकेकडून गणेश विसर्जनासाठी विविध ठिकाणी कृत्रिम कुंडांची व्यवस्था करण्यात आली आहे. अनेक भाविक या कुंडांचा वापर करून गणेशमूर्तींचे विसर्जन करतात. मात्र, ‘भक्ती करताना निसर्गाचीही सेवा झाली पाहिजे’, या भावनेतून जाधव कुटुंबीयांनी घरच्या घरीच विसर्जन करण्याचा पर्यावरणपूरक मार्ग स्वीकारला आहे.
यंदाही दहा दिवस मनोभावे गणरायाची पूजा-अर्चा केल्यानंतर अनंत चतुर्दशीच्या दिवशी घरच्या अंगणात आरती करून शाडूच्या मातीच्या गणेशमूर्तीचे कुंडीत विधिवत विसर्जन करण्यात आले. मूर्ती विरघळल्यानंतर त्यातील माती व पाण्याचा उपयोग परिसरातील झाडांसाठी करण्यात येणार आहे. त्यामुळे गणरायाच्या मूर्तीच्या रूपाने आलेली माती पुन्हा निसर्गाच्या कुशीतच विलीन होणार आहे.
मोठा आवाज, गर्दी आणि जलप्रदूषणाला फाटा देत श्रद्धा, साधेपणा आणि पर्यावरणप्रेमाचा संदेश देणारी जाधव कुटुंबाची ही कृती निश्चितच अनुकरणीय ठरत आहे. ‘मूर्ती मातीतून आली आणि पुन्हा मातीतच विलीन झाली’, या भावनेतून त्यांनी गणेशोत्सवाच्या भक्तीला पर्यावरण संवर्धनाची जोड दिली आहे.
वाई नगरपालिका विविध सामाजिक आणि पर्यावरणपूरक उपक्रम राबवत असते. त्याच पार्श्वभूमीवर घरच्या घरी किंवा पर्यावरणपूरक पद्धतीने गणेशमूर्ती विसर्जन करणाऱ्या नागरिकांचा प्रशासनाने गौरव करावा, अशी अपेक्षा नागरिकांकडून व्यक्त होत आहे. नगराध्यक्ष अनिल सावंत यांनी अशा पर्यावरणस्नेही कुटुंबांचा सत्कार करून त्यांच्या उपक्रमाला प्रोत्साहन द्यावे, अशी मागणीही पुढे येत आहे.
“बाप्पाची भक्ती आणि निसर्गाचे रक्षण दोन्ही महत्त्वाचे!”
“गणपती बाप्पा हा आपल्या श्रद्धेचा विषय आहे; पण निसर्गही आपलाच आहे. त्यामुळे बाप्पाचे विसर्जन करताना पर्यावरणाची काळजी घेणे ही प्रत्येकाची जबाबदारी आहे. आम्ही गेल्या पाच वर्षांपासून शाडूची मातीची मूर्ती आणतो आणि घराच्या अंगणातील कुंडीतच तिचे विसर्जन करतो. मूर्तीची माती आणि पाणी झाडांसाठी वापरले जाते. त्यामुळे बाप्पाची भक्तीही होते आणि निसर्गाचे रक्षणही!”
— सुनंदा जाधव, गृहिणी, धोम कॉलनी, वाई
3) खंडाळा:-गणेशोत्सव झाला ‘ज्ञानोत्सव’!
अतिटच्या सुशिलाताई परांजपे विद्यालयात विद्यार्थ्यांसाठी विविध उपक्रम; रायगड किल्ल्याची प्रतिकृती ठरली विशेष आकर्षण.
खंडाळा, दि. २६ : भक्ती, संस्कार आणि शिक्षण यांचा सुंदर संगम घडवत सौ. सुशिलाताई परांजपे विद्यालय, अतिट येथे गणेशोत्सव सप्ताह विविध शैक्षणिक, सांस्कृतिक, क्रीडा, आरोग्य व प्रबोधनात्मक उपक्रमांनी उत्साहात साजरा करण्यात आला. विद्यार्थ्यांच्या व्यक्तिमत्त्व विकासाला चालना देणाऱ्या या उपक्रमांमुळे विद्यालयाचा गणेशोत्सव ‘ज्ञानोत्सव’ ठरला.
या सप्ताहाचे विशेष आकर्षण ठरले ते शिक्षक महेश घाडगे यांनी साकारलेली रायगड किल्ल्याची देखणी प्रतिकृती. त्यांच्या या उल्लेखनीय कलाकृतीची India Book of Records मध्ये नोंद झाली असून शासनाकडून सन्मानपत्र देऊन त्यांचा गौरवही करण्यात आला आहे. या यशाबद्दल विद्यालयाच्या वतीने घाडगे यांचे अभिनंदन करण्यात आले.
गणेशोत्सव सप्ताहाची सुरुवात विद्यार्थ्यांच्या आरोग्य तपासणीने झाली. त्यानंतर मुकुंद संकपाळ यांनी ‘अभिमन्यू’ या विषयावर व्याख्यान देत महाभारतातील अभिमन्यूचे शौर्य, संघर्ष आणि जिद्दीचे विविध पैलू विद्यार्थ्यांसमोर उलगडले.
‘माझा सीएपर्यंतचा प्रवास’ या विषयावर विद्यालयाची माजी विद्यार्थिनी तथा सी.ए. ऋतुजा बाळकृष्ण जाधव हिने विद्यार्थ्यांशी संवाद साधला. सातत्यपूर्ण अभ्यास, मेहनत, संयम आणि त्याग यांच्या जोरावर ध्येय गाठता येते, असा प्रेरणादायी संदेश तिने दिला. त्यानंतर अथर्व गायकवाड यांनी ‘करिअरच्या विविध वाटा’ या विषयावर मार्गदर्शन करताना शासकीय सेवांतील संधी आणि विविध स्पर्धा परीक्षांची माहिती दिली.
माजी सैनिक रमेश बाळासाहेब जाधव यांनी ‘माझे सेवेतील अनुभव’ या विषयातून विद्यार्थ्यांना सैन्यसेवेतील थरारक आणि प्रेरणादायी अनुभव सांगितले. देशसेवेची भावना, शिस्त आणि कर्तव्यनिष्ठेचे महत्त्व त्यांनी अधोरेखित केले.
प्रा. दत्तात्रय चव्हाण यांनी ‘वेगळा विचार’ या विषयावर प्रेरणादायी मार्गदर्शन केले. महान व्यक्तींनी पारंपरिक चौकटीबाहेर विचार करून साध्य केलेली यशस्वी वाटचाल आणि त्यासाठी केलेला संघर्ष त्यांनी विद्यार्थ्यांसमोर मांडला. याच दिवशी विद्यार्थ्यांसाठी रांगोळी स्पर्धाही घेण्यात आली.
विद्यार्थ्यांनी स्वतः तयार केलेल्या गणेशमूर्तींचे विधिवत पूजन व आरती करून गणरायाची भक्तिभावाने आराधना केली. त्यानंतर विविध क्रीडा स्पर्धांमधून विद्यार्थ्यांनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदविला. विशेष म्हणजे विद्यार्थ्यांनी तयार केलेल्या मूर्तींचे पिंपामध्ये पर्यावरणपूरक पद्धतीने विसर्जन करून पर्यावरण संवर्धनाचा संदेशही दिला.
यानंतर विद्यालयात केंद्रस्तरीय शिक्षण परिषद आयोजित करण्यात आली. केंद्रप्रमुख विशाल शेटे यांनी उपस्थित शिक्षकांना मार्गदर्शन केले.
या संपूर्ण सप्ताहात विविध क्षेत्रांतील मान्यवरांनी विद्यार्थ्यांशी संवाद साधत त्यांच्या ज्ञानात आणि अनुभवविश्वात भर घातली. कार्यक्रमांचे स्वागत व प्रास्ताविक मुख्याध्यापक विलास तळेकर यांनी केले. सूत्रसंचालन व आभार प्रदर्शन महेश घाडगे यांनी केले.
गणेशोत्सवाच्या निमित्ताने ज्ञान, संस्कार, आरोग्य, करिअर, इतिहास, देशसेवा, पर्यावरण आणि क्रीडा या विविध पैलूंची विद्यार्थ्यांना ओळख करून देत त्यांच्या सर्वांगीण व्यक्तिमत्त्व विकासाचा प्रयत्न विद्यालयाने केला. त्यामुळे अतिट विद्यालयातील हा गणेशोत्सव केवळ उत्सव न राहता विद्यार्थ्यांसाठी ज्ञान आणि प्रेरणेची पर्वणी ठरला.
4) पाटण:-आभाळाकडे डोळे… शेतात पिकांचा ताण!
ढेबेवाडी विभागात महिनाभर पावसाची ओढ; सोयाबीन, भुईमूग, शाळूसह शेतकऱ्यांची चिंता वाढली.
पाटण | दि. २५ :
“पाऊस पडू दे रे देवा…” अशी आर्त हाक देत ढेबेवाडी विभागातील बळीराजा सध्या आभाळाकडे डोळे लावून बसला आहे. गेल्या महिनाभरापासून पावसाने पाठ फिरवल्याने शेतजमिनीतील ओलावा झपाट्याने कमी होत असून, उभ्या पिकांवर पाण्याचा ताण जाणवू लागला आहे. पाऊस आणखी लांबल्यास हातातोंडाशी आलेली पिके धोक्यात येण्याची भीती शेतकऱ्यांमधून व्यक्त होत आहे.
ढेबेवाडी विभागातील शेतकऱ्यांनी यंदाच्या हंगामात मोठ्या मेहनतीने सोयाबीन, भुईमूग, शाळू यांसह विविध पिकांची लागवड केली. हंगामाच्या सुरुवातीला झालेल्या समाधानकारक पावसामुळे पिकांची उगवण आणि वाढ चांगली झाली. त्यामुळे यंदा उत्पादनाची आशा निर्माण झाली होती. मात्र, त्यानंतर पावसाने दीर्घ विश्रांती घेतल्याने शेतकऱ्यांच्या अपेक्षांवर चिंतेचे ढग दाटले आहेत.
सध्या अनेक ठिकाणी जमिनीतील ओलावा कमी झाला असून पिकांना आवश्यक असलेला पाण्याचा पुरवठा होत नाही. विशेषतः सोयाबीन आणि भुईमूग पिकांसाठी हा कालावधी महत्त्वाचा असताना पावसाची प्रतीक्षा कायम आहे. पावसाने आणखी काही दिवस दडी मारल्यास उत्पादनात घट होण्याची शक्यता आहे.
पेरणीपासून मशागतीपर्यंत केलेला खर्च, खत-बियाण्यांवरील भांडवली गुंतवणूक आणि कुटुंबासह घेतलेली दिवसरात्र मेहनत पावसाअभावी वाया जाण्याची भीती शेतकऱ्यांना सतावत आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांचे लक्ष आता हवामानाकडे लागले असून, दमदार पावसाची आस लागली आहे.
ढग दिसतात; पण पाऊस काही पडत नाही!
काहीवेळा आकाशात काळे ढग दाटून येतात; मात्र अपेक्षित पाऊस होत नसल्याने शेतकऱ्यांची निराशा अधिकच वाढत आहे. पिके निर्णायक अवस्थेत असताना पावसाने ओढ दिल्याने ढेबेवाडी परिसरातील शेतीचे भवितव्य चिंतेत सापडले आहे.
दरम्यान, पावसाची स्थिती आणि पिकांवरील परिणाम लक्षात घेऊन कृषी विभाग व प्रशासनाने तातडीने प्रत्यक्ष शेतपाहणी करावी, तसेच पिकांची सद्यस्थिती आणि संभाव्य नुकसानीचा आढावा घ्यावा, अशी मागणी शेतकरी वर्गातून होत आहे. आता बळीराजाची एकच अपेक्षा—आभाळ भरून यावे आणि पिकांना जीवदान देणारा दमदार पाऊस बरसावा!
5) कराड:-प्लास्टिकच्या पिशव्यांना रामराम; कापडी पिशव्यांतून पर्यावरण संवर्धनाचा संदेश!
आगाशिवनगर भाजी मंडईत रोटरी क्लब ऑफ मलकापूरचा स्तुत्य उपक्रम; नागरिकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद.
कराड |
मलकापूर, दि. २६ :
दैनंदिन जीवनात वाढत चाललेल्या प्लास्टिकच्या वापराला आळा घालण्यासोबतच पर्यावरण संवर्धनाची जनजागृती करण्यासाठी रोटरी क्लब ऑफ मलकापूरच्या वतीने आगाशिवनगर येथील भाजी मंडईत अभिनव उपक्रम राबविण्यात आला. नागरिकांना कापडी पिशव्यांचे वाटप करून ‘प्लास्टिकला नकार, पर्यावरणाला होकार’ असा प्रभावी संदेश देण्यात आला.
भाजीपाला व अन्य वस्तूंच्या खरेदीसाठी प्लास्टिकच्या पिशव्यांचा वापर टाळून कापडी पिशव्यांचा नियमित वापर करावा, असे आवाहन यावेळी नागरिकांना करण्यात आले. पर्यावरणाच्या दृष्टीने आवश्यक असलेल्या या उपक्रमाला नागरिकांनी उत्स्फूर्त प्रतिसाद देत रोटरी क्लबच्या प्रयत्नांचे कौतुक केले.
या उपक्रमासाठी कापडी पिशव्या उपलब्ध करून दिल्याबद्दल रोटेरियन विक्रम औताडे यांचे क्लबच्या वतीने अभिनंदन करून आभार मानण्यात आले.
यावेळी क्लबचे अध्यक्ष रोटे. राजन वेळापुरे, सचिव रोटे. संजय बडदरे, तसेच रोटे. भगवानराव मुलिक, रोटे. विलासराव पवार, रोटे. सलीम मुजावर, रोटे. उत्तम बर्गे, रोटे. विजय दुर्गावळे, रोटे. दिलीपकुमार कसबे, रोटे. अमर जाधव यांच्यासह अन्य रोटेरियन उपस्थित होते.
‘एक कापडी पिशवी, पर्यावरणासाठी एक सकारात्मक पाऊल’ या संकल्पनेतून राबविण्यात आलेल्या या उपक्रमाने प्लास्टिकमुक्त जीवनशैलीचा संदेश नागरिकांपर्यंत प्रभावीपणे पोहोचविला.
